05/02/2026
Zakup nieruchomości to poważna decyzja, a jedną z opcji, którą warto rozważyć, jest nabycie lokalu od gminy. Gminy regularnie oferują na sprzedaż mieszkania i domy, często po atrakcyjnych cenach. Proces ten różni się nieco od zakupu na rynku wtórnym, dlatego warto wiedzieć, jak się do niego przygotować. W tym artykule szczegółowo omówimy, jak kupić nieruchomość od gminy, krok po kroku.

Gdzie szukać ofert nieruchomości gminnych?
Pierwszym krokiem jest znalezienie interesującej oferty. Gminy publikują ogłoszenia o sprzedaży nieruchomości w różnych miejscach. Najczęściej są to:
- Strony internetowe gmin – to podstawowe źródło informacji. Każda gmina ma obowiązek publikować ogłoszenia o przetargach i sprzedaży nieruchomości na swojej oficjalnej stronie internetowej. Zazwyczaj znajdziesz tam dedykowaną zakładkę „Nieruchomości”, „Przetargi” lub „Sprzedaż majątku”.
- Lokalna prasa – warto regularnie przeglądać lokalne gazety i portale informacyjne. Gminy często zamieszczają tam ogłoszenia o planowanych przetargach.
- Tablice ogłoszeń w urzędach gmin – tradycyjna, ale nadal aktualna metoda. Informacje o sprzedaży nieruchomości mogą być wywieszone w siedzibie urzędu gminy.
Przeglądając oferty, zwróć uwagę na szczegóły takie jak lokalizacja, stan techniczny nieruchomości, powierzchnia oraz cena wywoławcza. Ważne jest również sprawdzenie warunków przetargu, jeśli nieruchomość jest sprzedawana w tej formie.
Przetarg czy tryb bezprzetargowy?
Nabycie nieruchomości od gminy najczęściej odbywa się w drodze przetargu. Jest to publiczna procedura, w której wyłaniany jest nabywca nieruchomości. Przetargi mogą być:
- Ustne (licytacja) – przypominają aukcję. Uczestnicy licytują cenę, a wygrywa ten, kto zaoferuje najwyższą kwotę.
- Pisemne – oferty składa się w zamkniętych kopertach. Komisja przetargowa wybiera najkorzystniejszą ofertę, która nie zawsze musi być najwyższa cenowo. Mogą być brane pod uwagę inne kryteria, np. sposób zagospodarowania terenu.
Przetargi gminne dzielą się również na:
- Nieograniczone – otwarte dla wszystkich zainteresowanych.
- Ograniczone – przeznaczone tylko dla osób spełniających określone warunki, np. mieszkańców gminy lub osób o określonym statusie.
Istnieje również możliwość zakupu nieruchomości gminnej w trybie bezprzetargowym. Jest to wyjątek od reguły przetargu i dotyczy ściśle określonych sytuacji, np. sprzedaży nieruchomości:
- Poprzednim właścicielom lub ich spadkobiercom.
- Użytkownikom wieczystym nabywającym nieruchomość na własność.
- Najemcom lokali mieszkalnych, jeśli umowa najmu została zawarta na czas nieoznaczony.
Jeśli spełniasz warunki trybu bezprzetargowego, możesz złożyć wniosek o zakup nieruchomości bezpośrednio do gminy, omijając procedurę przetargu.
Wadium – warunek uczestnictwa w przetargu
Aby wziąć udział w przetargu na zakup nieruchomości gminnej, konieczne jest wpłacenie wadium. Jest to kwota pieniędzy, którą należy wpłacić na konto gminy przed rozpoczęciem przetargu. Wysokość wadium jest ustalana indywidualnie dla każdej nieruchomości i podawana w ogłoszeniu o przetargu.
Wadium pełni kilka ważnych funkcji:
- Jest gwarancją poważnego zamiaru zakupu nieruchomości przez uczestnika przetargu.
- Zabezpiecza gminę przed sytuacją, w której zwycięzca przetargu wycofa się z transakcji.
Informacje o wysokości wadium, terminie i sposobie jego wpłaty zawsze znajdziesz w ogłoszeniu o przetargu. Pamiętaj, że wadium musi być wpłacone w terminie, zazwyczaj na kilka dni przed datą przetargu. Potwierdzenie wpłaty wadium jest zazwyczaj jednym z dokumentów, które należy przedstawić przed przystąpieniem do przetargu.
Co się dzieje z wadium po przetargu?
- Jeśli wygrasz przetarg – wadium jest zaliczane na poczet ceny zakupu nieruchomości.
- Jeśli przegrasz przetarg – gmina zwraca wadium w pełnej wysokości, zazwyczaj w ciągu kilku dni po zakończeniu przetargu.
W przypadku wycofania się zwycięzcy przetargu z podpisania umowy sprzedaży, gmina ma prawo zatrzymać wpłacone wadium.
Jak przebiega przetarg ustny (licytacja)?
Przetarg ustny, czyli licytacja, to dynamiczna forma sprzedaży nieruchomości. Oto jak zazwyczaj przebiega:
- Rejestracja uczestników – przed rozpoczęciem licytacji uczestnicy muszą się zarejestrować i okazać dowód tożsamości oraz potwierdzenie wpłaty wadium. Otrzymują numer startowy.
- Otwarcie przetargu – komisja przetargowa otwiera przetarg, odczytuje protokół z informacjami o nieruchomości (adres, powierzchnia, stan techniczny, cena wywoławcza, wadium).
- Licytacja – rozpoczyna się licytacja. Uczestnicy podnoszą numery startowe, zgłaszając wyższe kwoty. Przewodniczący przetargu ogłasza kolejne kwoty i wzywa do dalszych postąpień.
- Zakończenie licytacji – licytacja kończy się, gdy nikt nie zgłasza wyższej oferty po trzykrotnym wywołaniu ostatniej zaoferowanej ceny. Osoba, która zaoferowała najwyższą cenę, wygrywa przetarg.
- Protokół przetargu – po zakończeniu licytacji sporządzany jest protokół, który jest podstawą do zawarcia umowy sprzedaży.
W przetargu ustnym kluczowa jest szybka reakcja i umiejętność licytowania. Wygrywa ten, kto jest gotów zapłacić najwięcej.
Jak przebiega przetarg pisemny?
Przetarg pisemny różni się od ustnego brakiem licytacji. Proces wygląda następująco:
- Przygotowanie oferty – zainteresowani przygotowują pisemne oferty zakupu nieruchomości. Oferta powinna zawierać dane oferenta, oferowaną cenę, opis nieruchomości i inne wymagane informacje (zgodnie z ogłoszeniem o przetargu).
- Składanie ofert – oferty składa się w zamkniętych kopertach w urzędzie gminy w wyznaczonym terminie. Można to zrobić osobiście lub listownie.
- Otwarcie ofert – w wyznaczonym terminie komisja przetargowa otwiera koperty z ofertami.
- Analiza ofert – komisja analizuje oferty pod kątem formalnym i merytorycznym. Wybierana jest oferta najkorzystniejsza dla gminy. Kryteria wyboru mogą być różne, nie tylko cena.
- Ogłoszenie wyników – gmina informuje oferentów o wynikach przetargu. Zwycięzca przetargu jest wzywany do podpisania umowy sprzedaży.
W przetargu pisemnym ważne jest staranne przygotowanie oferty i dokładne zapoznanie się z warunkami przetargu. Czasem ważniejsza od ceny może być koncepcja zagospodarowania nieruchomości lub inne czynniki.
Formalności po wygranym przetargu – akt notarialny
Po wygranym przetargu, niezależnie od jego formy, kolejnym krokiem jest podpisanie aktu notarialnego umowy sprzedaży nieruchomości. Gmina wyznacza termin i miejsce podpisania aktu, zazwyczaj w kancelarii notarialnej. Termin ten nie powinien być dłuższy niż 21 dni od daty rozstrzygnięcia przetargu.
Co ważne, przed podpisaniem aktu notarialnego, zwycięzca przetargu musi wpłacić całą kwotę zakupu nieruchomości na konto gminy. Jest to istotna różnica w porównaniu do zakupu nieruchomości na rynku wtórnym, gdzie zapłata często następuje po podpisaniu aktu.

Podczas podpisywania aktu notarialnego, gminę reprezentuje upoważniony pracownik. Kupujący musi stawić się osobiście lub przez pełnomocnika z ważnym dokumentem tożsamości.
Akt notarialny jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym przeniesienie własności nieruchomości. Po jego podpisaniu stajesz się pełnoprawnym właścicielem zakupionej nieruchomości.
Koszty zakupu nieruchomości od gminy
Zakup nieruchomości od gminy wiąże się z pewnymi kosztami. Należy uwzględnić:
- Cena zakupu nieruchomości – ustalona w wyniku przetargu lub w trybie bezprzetargowym.
- Taksa notarialna – wynagrodzenie notariusza za sporządzenie aktu notarialnego. Wysokość taksy notarialnej jest regulowana przepisami i zależy od wartości nieruchomości. Poniżej przedstawiamy tabelę maksymalnych stawek taksy notarialnej:
Wartość przedmiotu czynności Maksymalna taksa notarialna do 3 000 zł 100 zł powyżej 3 000 zł do 10 000 zł 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3 000 zł powyżej 10 000 zł do 30 000 zł 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł powyżej 30 000 zł do 60 000 zł 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł 1010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000 zł powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł 4770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł powyżej 2 000 000 zł 6770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, nie więcej jednak niż 10 000 zł W przypadku sprzedaży lokalu mieszkalnego, notariusz pobiera połowę maksymalnej taksy.
- Opłaty sądowe – za wpis nowego właściciela do księgi wieczystej. Opłata jest stała i wynosi 200 zł.
- Koszty wypisów aktu notarialnego – opłata za każdą stronę wypisu aktu notarialnego.
Dobrą wiadomością jest, że zakup nieruchomości od gminy jest zwolniony z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). W przypadku zakupu na rynku wtórnym, PCC wynosi 2% wartości nieruchomości.
Czy można kupić nieruchomość od gminy na raty?
Zasadą jest, że cała cena zakupu nieruchomości od gminy musi być zapłacona przed podpisaniem aktu notarialnego. Istnieje jednak możliwość rozłożenia płatności na raty, ale wymaga to złożenia wniosku do gminy przed terminem podpisania umowy sprzedaży. Gmina indywidualnie rozpatruje takie wnioski i podejmuje decyzję.
Podsumowanie – kupno nieruchomości od gminy krok po kroku
Zakup nieruchomości od gminy to proces, który wymaga nieco innego podejścia niż standardowa transakcja na rynku nieruchomości. Kluczowe kroki to:
- Znalezienie oferty – regularne przeglądanie stron internetowych gmin, lokalnej prasy.
- Uczestnictwo w przetargu (ustnym lub pisemnym) lub skorzystanie z trybu bezprzetargowego.
- Wpłata wadium (w przypadku przetargu).
- Wygranie przetargu lub uzyskanie zgody na zakup w trybie bezprzetargowym.
- Wpłata pełnej ceny zakupu przed podpisaniem aktu notarialnego.
- Podpisanie aktu notarialnego umowy sprzedaży.
- Uiszczenie opłat notarialnych i sądowych.
Kupno nieruchomości od gminy może być atrakcyjną opcją, szczególnie ze względu na potencjalnie niższe ceny i brak podatku PCC. Warto jednak dokładnie zapoznać się z procedurą i warunkami przetargu, aby skutecznie sfinalizować transakcję.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Czy wadium jest zwracane, jeśli przegram przetarg?
Tak, wadium jest zwracane w pełnej wysokości, jeśli nie wygrasz przetargu. Zwrot następuje zazwyczaj w ciągu kilku dni po zakończeniu przetargu.
Czy muszę zapłacić podatek PCC przy zakupie nieruchomości od gminy?
Nie, zakup nieruchomości od gminy jest zwolniony z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC).
Czy mogę kupić nieruchomość od gminy na raty?
Tak, istnieje możliwość rozłożenia płatności na raty, ale wymaga to złożenia wniosku do gminy i uzyskania zgody. Zazwyczaj cała kwota musi być zapłacona przed podpisaniem aktu notarialnego.
Zainteresował Cię artykuł Kupno nieruchomości od gminy krok po kroku? Zajrzyj też do kategorii Nieruchomości, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
